Magellan i jego obłoki

Och, jak ja zazdroszczę mieszkańcom Australii! Zazdroszczę też obywatelom RPA, Chile, Argentyny, Nowej Zelandii i w ogóle wszystkich państw położonych na południe od równika. Nie, nie o poziom życia chodzi, tylko o to, co mogą oglądać na niebie każdej nocy (oczywiście, gdy jest to noc pogodna). A patrzą sobie ci wybrańcy na Wielki i Mały Obłok Magellana, dwie galaktyki karłowate widoczne na niebie gołym okiem, nawet jeśli jest to oko krótkowzroczne jak moje! W naszych szerokościach geograficznych oba obiekty są niestety niewidoczne.

Wielki Obłok Magellana to galaktyka nieregularna (niektórzy uważają ją za spiralną) znajdująca się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby. To "satelita" naszej Drogi Mlecznej. Coś w rodzaju takiego galaktycznego "księżyca". Znajduje się w odległości zaledwie 160 tys. lat świetlnych i jest kilka razy mniejszy od naszej Galaktyki. Na niebie zajmuje obszar 7 x 7 stopnia, czyli jak na obiekt astronomiczny bardzo dużo.

LMC

LMC, czyli Wielki Obłok Magellana. Jest co podziwiać. Zdjęcie stąd

Mały Obłok Magellana to galaktyka karłowata (kiedyś być może miała postać spiralną z poprzeczką, bo wydaje się, że resztki poprzeczki zostały do dziś). Znajduje się w gwiazdozbiorze Tukana. SMC, czyli Mały Obłok jak na galaktykę jest rzeczywiście drobiną. Zawiera w sobie zaledwie kilka milionów gwiazd (dla porównania Droga Mleczna ma ich około 100 miliardów). Znajduje się w odległości 200 tys lat świetlnych i pełni rolę drugiego "księżyca" naszej galaktyki. Na niebie zajmuje obszar o średnicy 3 stopni. SMC, choć mały, okazał się dla astronomów niezmiernie ważny. Gwiazd ma niewiele, ale za to jakie! Wizytówką SMC są cefeidy, czyli potężne gwiazdy zmienne należące do grupy nadolbrzymów. Cefeidy zmieniają rozmiary, temperaturę i barwę powierzchni niezwykle regularnie w odstępach od 1 do 150 dni. Ich właściwości sprawiają, że znakomicie nadają się do wyznaczania odległości innych galaktyk.

SMC

SMC, czyli Mały Obłok Magellana. Zdjęcie stąd

Odkrycie obu galaktyk przypisuje się Ferdynandowi Magellanowi, który obserwował je w latach 1519-1522 podczas podróży dookoła świata. Oczywiście mieszkańcy terenów, które nawiedził portugalski żeglarz, znali je już w głębokiej starożytności, można więc powiedzieć, że Magellan odkrył je dla mieszkańców Europy.


0 komentarze :

Prześlij komentarz