Mniejszy brat Wielkiego Psa

Jeśli już mowa o jakimś psie na sklepieniu niebieskim, to wszyscy mają na myśli tego, który jest szczęśliwym posiadaczem najjaśniejszej gwiazdy naszego nieboskłonu, czyli Syriusza. Syriusz należy do Wielkiego Psa i swoją sławą przyćmiewa wszystko i wszystkich. Mało kto pamięta, jego wschód zwiastuje nam inna gwiazda, Procjon. A Procjon to znak firmowy gwiazdozbioru Małego Psa.


Gwiazdozbiór Małego Psa - ściąga obserwacyjna. Źródło

Mały Pies faktycznie rozmiarami nie powala. Niewiele jest konstelacji mniejszych od niego lub o podobnych gabarytach (wymieńmy choćby Liska, Strzałę i Krzyż Południa). Nie wzbudza również sensacji, gdyż w jego granicach nie znajdują się żadne ciekawe obiekty. Chwila uwagi należy się jednak samemu Procjonowi, który razem z Syriuszem właśnie oraz z Betelgezą w Orionie tworzy trójkąt zimowy analogiczny do trójkąta letniego, którego wierzchołkami są Vega, Altair i Deneb.

Procjon jest gwiazdą podwójną, której główny składnik to podolbrzym o masie 1,5 razy przewyższającej masę Słońca i mocy promieniowania prawie ośmiokrotnie większej. Towarzyszy mu biały karzeł stukrotnie mniejszy od naszej Gwiazdy i tylko o połowę od niej lżejszy. Swojego "wielkiego brata" obiega w ciągu niespełna 41 lat. Główna gwiazda Małego Psa jest jedną z najbliżej względem nas położonych. Od Ziemi dzieli ją odległość zaledwie 11,36 roku świetlnego. Prawie jak za rogiem.
Procjon jest stosunkowo młodą gwiazdą. Jej wiek szacuje się na około 1,7 mld lat (Słońce dla porównania jest trzy razy starsze). Dość szybko jednak - ze względu na swoje parametry fizyczne - spala zapasy wodoru i z pewnością szybciej niż Słońce przejdzie w stadium czerwonego olbrzyma. Potem pozostanie tylko spektakularne zakończenie żywota w postaci jakiejś przepięknej mgławicy planetarnej. Może takiej?


NGC 6826, czyli Mgławica Mrugająca w Łabędziu. Źródło

Jakakolwiek by nie była, z pewnością będzie piękna. Mgławice planetarne, nagrobki gwiazd ciągu głównego to, moim skromnym zdaniem, jedne z najpiękniejszych obiektów w przestrzeni kosmicznej.



0 komentarze :

Prześlij komentarz