Gwiazdozbiór przez duże W

Już od bardzo dawna (a trochę po tym padole chodzę, he he) gwiazdozbiór Kasjopei przyciągał moją uwagę. Zresztą nie tylko moją. Właściwie ciężko go nie zauważyć. Na charakterystyczny kształt rozciągniętego W zwrócił uwagę chyba każdy. Tym bardziej że konstelacja w naszych szerokościach geograficznych nigdy nie zachodzi.


Kasjopeja - ściąga obserwacyjna. Źródło

Gwiazdozbiór tworzy pięć jasnych gwiazd. Niezbyt odległych gwiazd, dodajmy. No, z wyjątkiem Cih, odległej o 780 tys. lat świetlnych. Reszta znajduje się w granicach 65 lat świetlnych od Ziemi. To właśnie między innymi ta ich niewielka odległość jest odpowiedzialna za taką wyrazistość całej konstelacji.
No i cóż w tej Kasjopei piszczy? Gwiazdozbiór ma szczęście do supernowych. W 1572 roku na jej "terytorium" nastąpił wybuch jednej z nich, a zdarzenie miał szczęście obserwować astronom Tycho Brahe. Pozostałości po nim (po zdarzeniu oczywiście, nie po Tychonie) do dziś stanowią silne radioźródło. W 1660 roku miała miejsce druga eksplozja (w innej części gwiazdozbioru), jakimś cudem jednak przeszła niezauważona. W tym miejscu mamy dziś najsilniejsze znane nam w ogóle radioźródło. Gwiazda musiała być potężna.
Ciekawym obiektem jest także Cih, najjaśniejsza gwiazda Kasjopei. To gorący białoniebieski nadolbrzym o masie 15 razy większej od Słońca, który ze znacznie mniejszym towarzyszem tworzy układ podwójny. Towarzysz nie jest interesujący, natomiast sama Cih to gwiazda zmienna wybuchowa. Co parę lat gwałtownie wzrasta jej jasność o kilka wielkości gwiazdowych na skutek procesów zachodzących we wnętrzu. Zważywszy na masę, za którymś razem wybuch będzie ostateczny i my lub nasi potomkowie będziemy świadkami kolejnej supernowej w Kasjopei.
Na przedłużeniu gwiazd Schedar i Caph znajduje się gromada otwarta M52 i Mgławica Bąbel. Jeśliby się jej lepiej przyjrzeć (prawa strona zdjęcia), dostrzeżemy, że nazwa nie jest taka nieuzasadniona.


M52 (lewy górny róg zdjęcia) i Bąbel (prawy dolny). Źródło

M52 to bardzo młoda gromada, mająca nie więcej jak 20 mln lat o średnicy około 24 lat świetlnych. W jej skład wchodzi ponad 200 gwiazd. Oba obiekty są widoczne w niewielkim teleskopie. No, to mam na co zbierać.


0 komentarze :

Prześlij komentarz